فرزند نجم‌الدین (مشکوۀ‌السلطنه)، در سال 1290 ش در تهران متولد شد. وی تحصیلات ابتدایى و متوسطه را در همان شهر گذرانده و سپس از دانش­سرای عالى در رشته تاریخ و جغرافیا با مدرک لیسانس فارغ ­التحصیل شد و از سال 1314 ش در وزارت فرهنگ استخدام شده و در تهران به دبیرى پرداخت.
نصرت‌الله مشکوتی که نوه‌‌ی موثق‌السلطان (خزانه‌دار احمدشاه) و مالک روستاى قاسم‌آباد لاهیجان بود، در سال 1324 ش، به عنوان منشى انجمن روابط فرهنگى ایران و شوروى مشغول به فعالیت بود که از طرف انجمن، به بادکوبه نیز سفر کرد. مشکوتی سیاست مداری تحصیل کرده و نویسنده ­ای خوش قلم بود که در حزب ملیون عضویت یافت و در سال 1340 ش، به عنوان سهمیه حزب، به عنوان نماینده رودسر به مجلس شورای ملی رفت و نشان‌هاى مختلفی نیز از دوره پهلوی دریافت نمود .همچنین چند سال از دوره بازنشستگی‌اش را در سازمان حفاظت از آثار باستانی گذرانده است.
وی در دولت پهلوی با عنوان قائم مقام وزیر فرهنگ ( قبل از تجزیه) فعالیت نموده و پست‌های مهمی را تصدی کرده بود. همچنین در سال 1347 ش مدتى با سمت مدیر امور ابنیه تاریخى و رئیس بخش باستان‌شناسى فعالیت می­ نمود. به علاوه در طی سال­ های متمادی مسئولیت ریاست اداره کل اوقاف، اداره کل تعلیمات متوسطه و عضو شورای عالی باستان‌شناسی و همانند آن را نیز عهده دار بود. وى در جشن‌هاى رژیم شاهنشاهى، نماینده تام‌الاختیار وزارت آموزش و پرورش بود و مدتى نیز از طریق بورسیه سازمان ملل، به کشورهاى سوئیس و بلژیک جهت تحصیل سفر کرد برخی دیگر از مشاغل او در وزارت فرهنگ به این شرح است: رئیس فرهنگ قزوین، رئیس فرهنگ استان مازندران و گیلان، رئیس اداره آموزش متوسطه، رئیس کل فرهنگ تهران، رئیس دفتر وزارتى، رئیس اداره فرهنگ شهرستان­ها، بازرس مخصوص وزارتى، بازرس عالى وزارتى، دادستان دادگاه ادارى و مأمور سرپرست آموزشگاه‌هاى ایران در عراق.

شاید بتوان کتاب مشکوتی با عنوان فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایران تهران: ۱۳۴۹ ش (که در سال ۱۹۷۴ م نسخه انگلیسی و حتی به فرانسه نیز ترجمه شد) را جز اولین کتاب‌های گردآوری شده از اطلاعات و ویژگی‌های بناهای تاریخی ایران دانست. در رابطه با زندگی آن مرحوم اطلاعات چندانی در منابع مکتوب وجود ندارد. لازم به ذکر است ایشان به عنوان یکی از پیشکسوتان حفاظت و مرمت میراث فرهنگی نیز محسوب می‌شوند. همچنین به‌عنوان مدیر تعمیر ابنیه تاریخی نیز در برخی بناهای کشور در دهه اول و دوم قرن حاضر فعالیت‌هایی انجام داده است که از اقدامات شناخته شده ­اش می­ توان به مرمت‌های گنبد قابوس و همچنین آرامگاه حمدالله مستوفی می‌توان اشاره کرد. نصرت الله مشکوتی در 18 دی ماه سال 1357 ش در سن 67 سالگی دار فانی را وداع گفت [1-2].

برخی از کتب و مقالات تالیفی نصرت الله مشکوتی:
– نصرت‌الله مشکوتی،۱۳۴۹، فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایران، تهران: سازمان ملي حفاظت آثار باستاني ايران.
– مشكوتي، نصرت‌الله.1345، جُرجان گُنبدقابوس. هنر و مردم، دوره ۵، ش ۵۱ (دي ۴۵): ص۳۳-۳۹.

از جمله آثار و تالیفات وی عبارتند از:
کتاب‌ها:
– نصرت‌الله مشکوتی،۱۳۴۹، فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایران، تهران: سازمان ملي حفاظت آثار باستاني ايران.
– نصرت‌الله‌مشکوتی،۱۳۴۳، ‌از سلاجقه تا صفویه، تهران: ابن سینا.
– حسن نراقی، نصرت‌الله مشکوتی،۱۳۹۰، بناهای تاریخی و شهرهای ایران (مجموعه مقالات): تهران، ورامین، قم، قزوین، زنجان تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات.

– نصرت‌الله مشکوتی ، تاریخ نظامی ایران: جنگهای دوران ماد و هخامنشی، تهران: ستاد بزرگ ارتشتاران،اداره روابط عمومی.

مقالات:
– مشکوتی، نصرت الله. گوشه ای از خدمات ایران باستان به تمدن جهان بررسی های تاریخی. اسفند ۱۳۴۵ . ش.۵ -۶، ص. ۲۸۱ تا ۲۸۶.
– مشكوتي، نصرت‌الله. سروستاني در ربع مسكون يا باغ تاريخي فين”. هنر و مردم دوره ۵، ش.۵۸. (مرداد ۱۳۴۶). ص ۸ تا ۱۵.
– مشكوتي، نصرت‌الله. جُرجان ـ گُنبدقابوس. هنر و مردم، دوره ۵، ش ۵۱ (دي ۱۳۴۵): ص ۳۳-۳۹.
– مشكوتي، نصرت‌الله. نگاهي به تاجگذاري شاهنشاهان ايران در اماكن باستاني و مراكز تاريخي”. هنر و مردم. دوره ۵، ش. ۶۰ (مهر  ۱۳۴۶): ص ۲۷-۳۹.
– مشكوتي، نصرت‌الله. “نظري به تاريخ باستان شناسي كاشان و بناي مشهور تاريخي مسجد ميدان (۱)”.هنر و مردم. دوره ۵، ش ۵۳ و ۵۴ (اسفند ۴۵ و فروردين ۱۳۴۶): ص ۷-۱۴.
– مشکوتی، نصرت الله. نظری به تاریخ باستان شناسی کاشان و بنای مشهور تاریخی مسجد میدان (۲) هنر و مردم. اردیبهشت ۱۳۴۶ – ش. ۵۵ ص. ۸ تا 13.
– مشکوتی، نصرت الله. شاهکاری از معماری اوائل قرن ششم هجری یا مسجد جامع کبیر قزوین بررسی های تاریخی . تیر ۱۳۴۶ – ش.۸ ص.۳ تا ۲۲.