استاد محمداسماعیل امیر بیک، بیستم اسفند سال ۱۳۱۶ در روستای کاریز صباح شهرستان نیشابور در خانوادهای روستایی، دیده به جهان گشود. اگرچه اوضاع نامساعد اقتصادی، در ایام کودکی به او مجال آموزش و تحصیل را نداد، لیکن بعدها در سن ۵۰ سالگی با گذراندن دورههای تکمیلی نهضت سوادآموزی در سال ۱۳۶۵ موفق به آموختن خواندن و نوشتن نوشتن شد. وی از همان اوایل جوانی جذب بازار کار شد و پساز مدتی بهسبب علاقهای که به هنر کاشیسازی و کاشی پزی یافته بود، در این رشته به ممارست نشست و این حرفه را بهعنوان پیشهای دائمی برگزید.
استاد امیر بیک هنگامیکه در سال ۱۳۴۶ به استخدام سازمان حفاظت از آثار باستانی و دفتر فنی خراسان درآمد، ۳۰ سال بود و چنان در کار خود ماهر گشته بود که از همان بدو فعالیت بهعنوان استادکار کاشیپز بکار گرفته شد
وی در کارگاه کاشیپزی مصلی مشغول بکار شد و ۳۰ سال تمام به ساختن و پختن انواع مختلف کاشی پرداخت. استاد امیر بیک سال ۱۳۶۰ به تربتجام رفت و در عملیات کاشیسازی و کاشیکاری مزار شیخ احمد جام مشارکت میکند. وی مدتها در کارگاه کاشیپزی مصلی واقع در مشهد مقدس به ساخت کاشیهایی با کیفیت بالا میپردازد تا اینکه در سال ۱۳۶۵ به سرپرستی کارگاه منصوب میشود. یکسال بعد بهسبب افزایش تولیدات کارگاهی و مرغوبیتی که خشتهای کاشی، دوباره مورد تشویق و تمجید مدیران وقت میراث فرهنگی قرار میگیرد. درواقع او، برای خرید مصالح به شکل انبوه، خودش اقدام میکند و از بالاترین باکیفیتترین مصالح در ساخت کاشی استفاده مینماید. گل بره (Gel-e Bare) و مغن (Maghan) از زمره این مصالح اند.سال ۱۳۶۸، استاد امیر بیک برای تهیه مصالح ساختمانی و شناسایی و جمعآوری سنگهای سیلیسی به گناباد میرود. این روش در طول خدمت او بهکرات تکرار میشود. سال ۱۳۷۱ نیز برای جمع وری سنگهای سیلیسی مرغوب به ۶۵ کیلومتری مشهد رهسپار میشود و پساز آن به استخراج و جمعآوری خاک چسب دار کشی از منطقه شرشر مهرآباد میپردازد این تلاش بیوقفه موجب ساخته شدن هزاران قطعه کاشی مرغوب در کارگاه مصلی میگردد.
محمد اسماعیل امیر بیک طی سالهای ۱۳۶۹ و ۱۳۷۰ بهمنظور بازدید و تعمیرات بنایی به شهرستانهای نیشابور و کاشمر میرود و در سال ۱۳۷۴ مسئولیت غرفه کارگاه کاشیسازی سازمان میراث فرهنگی در نمایشگاهی که در رباط عباسی شهرستان نیشابور برپا میگردد را برعهده میگیرد. استاد امیر بیک در سال ۱۳۳۹ در سن ۲۳ سالگی ازدواج میکند و ۸ فرزند حاصل این زندگی زناشویی است. او در سال ۱۳۷۵ در سن ۵۹ سالگی تقاضای بازنشستگی میکند و یکسال بعد در سال ۱۳۷۶ درس سن ۶۰ سالگی پساز ۳۰ سال خدمت مداوم به افتخار بازنشستگی نایل میگردد. [1]
منابع:
[1]. لباف خانیکی، رجبعلی و هادی تقی زاده. یادنامه معماران و معماری سنتی خراسان. موسسه تالیف ترجمه و نشر آثار هنری متن. 1396