روستای محمدیه ی نایین یکی از روستاهایی است که از قدیم الایام مردم آن به علم و هنر معروف بوده اند. این روستا امروز جزیی از شهر نایین است. مرحوم محمد علی غربت و مرحوم مصاحب شاعران بزرگ نایین از این قریه ی کوچک برخاسته اند. محمدیه از دیرباز محل بافت عباهای مشهوری بوده که

در دنیا خریداران بسیار دارد. بنایان و معماران محمدیه نیز معروف هستند. استاد غلامرضا فرزانه ای محمدی نیز متولد محمدیه است.استاد حاج غلامرضا الیاسی محمدی از دیگر معمارانی است که در محمدیه ی نایین متولد شده و با بیش از 60 سال کار توانسته است بسیاری از بناهای تاریخی نایین و برخی شهرهای اطراف را از زوال نجات دهد. استاد الیاسی در سال 1305 خورشیدی در نایین متولد شد. از کودکی در کنار استاد محمد پدر استاد فرزانه ای محمدی با رموز بنایی آشنا شد. وی با پسر استاد، همنام و هم سن بودند بنابراین هر دو با هم، شاگردی استاد را شروع کردند. علاوه بر آن از تعلیمات استاد محمد حسین محسنی معمار برجسته ی نایین نیز استفاده کرده، گاه به اتفاق استاد فرزانه اي براي آموختن فنون ديگر نظاره گر کار اين معمار مي شدند.

استاد غلامرضا در سال 1325 هنگامي که جواني 20 ساله بود به تهران رفت. وي در آنجا شروع به کار کرد و در کنار استادان بزرگي همچون استاد حسين معمار سلطاني با دقايق و رموز معماري در بناهاي قديمي آشنا شد. تجاربي را که در کنار استاد محمد در محمديه و استاد محسني نائيني در نايين به دست آورده بود، در تهران کامل کرد.

در آن ايام در ساخت چند خانه به سبک و سياق سنتي شرکت و به شهرهاي اطراف تهران همچون کرج و قزوين سفر کرد.در سال 1347 خورشيدي استاد غلامرضا فرزانه اي که خود دو سالي بود به خدمت دولت در سازمان فرهنگ و هنر در آمده بود، به استاد الياسي پيشنهادکرد تا او نيز به استخدام دولت در آمده و به اتفاق وي در دفتر فني سازمان ملي حفاظت از آثار تاريخي مشغول گردد. استاد غلامرضا که علاقه فراواني به بناهاي تاريخي داشت، فورا اين پيشنهاد را پذيرفت و از همان سال، وي به عنوان مرمت کار و معمار در کنار مرحوم استاد معارفي و ساير استادکاران به کارمشغول شد. در اين زمان مرحوم معارفي 76 ساله و در سنين بالاي عمر بود و تنها به کارها نظارت مي کرد. در همين اوقات معماران و باستان شناساني همچون دکتر شيرازي، بشارت و سايرين در اصفهان، سرگرم مرمت بناها بودند.

با مراجعه به پرونده هاي موجود و گفتگو با استاد فرزانه اي ، استاد غلامرضا الياسي و ساير مطلعين، متوجه مي شويم که اين استاد کار نيز همچون ساير مرمتگران و معماران سنتي با تمام وجود در خدمت ميراث فرهنگي کشور بوده است. اهم فعاليت هاي استاد الياسي به شرح زير هستند مرمت مسجد سرکوچه محمديه که آن را زير نظر مستقيم مرحوم دکتر آيت الله زاده شيرازي انجام داد و مورد تاييد ايشان و استاد فرزانه اي قرار گرفت.

– مرمت محراب مسجد جامع نايين

– مرمت مناره ي مسجد جامع نايين

– شبکه بندي و پي بندي خانه ي تاريخي پيرنيا در نايين. اين بنا در کتب مربوط به سلسله ي صفويه به خانه ي قاضي نور معروف است. در حال حاضر اين بناي نفيس به موزه ي مردم شناسي کوير نايين تبديل شده است.

– نماسازي بازار تاريخي نايين که يکي از زيباترين بازارهاي ايران است.

– استحکام بخشي کتيبه هاي مسجد سرکوچه محمديه مي نايين

– مرمت بادگیر آب انبار محله ی نو آباد (نوکاباد)

– بازسازی و مرمت آب انبار حاج سید محمد علی واقع در محمدیه، زادگاه استاد الیاسی

– بازسازی و مرمت آب انبار دوقلو

– مرمت و استحکام بخشی مسجد بابا عبدالله نایین. این اثر نفیس در دوره ی ایلخانان مغول ساخته شده است.

– مرمت و بازسازی و استحکام بخشی مسجد جامع محمدیه.

– مرمت طاق بازار نایین استاد غلامرضا الیاسی در خارج از نایین نیز مرمت هایی انجام داده است:

– مرمت مسجد جامع نطنز.

– مرمت کاروانسراهای کوهپایه.

– مرمت بسیاری از بناهای روستای ابیانه.

با مروری در شرح حال استاد غلامرضا فرزانه ای و استاد الیاسی متوجه می شویم که در اکثر کارهایی که انجام شده، این دو استاد در کنار هم بوده اند .

استاد حاج غلامرضا الیاسی محمدیه در سال 1380 بازنشسته شد، اگر چه سن و سال او اجازه ی فعالیت همچون گذشته را به وی نمی دهد، اما هنوز نیز نظرات سازنده و پیشنهادات موثر او برای استادکاران و کارگران میراث فرهنگی نایین و سازمان میراث فرهنگی اصفهان مفید و راهگشا است. [1]