دکتر باقر آیت الله زاده شیرازی

Dr. Bagher Ayatollah Zadeh Shirazi

نویسنده: سید مهدی سجادی نایینی

جوهره اندیشه اهل ایران با مفهوم مرمت و حفاظت در آمیخته است. بازمانده های چند هزار ساله از باشندگان کهن این سرزمین و افزود های آنان بر آثار پیشینیان ، خود، گویایی راستین است. استادکار بنا، نقاش، گچ کار، صنعتگر قلم زن و قلم کار و خاتم ساز، بافنده زر و ترمه و گلابتون با پشت بند قرن ها تجربه، بر کیفیت آنچه بدو به میراث رسیده می افزاید و این آگاهی از درون وجود پدر به فرزند، از گهواره تا گور می جوشد. در طی صد سال گذشته، دانش هزاران ساله کشور ما در علوم گوناگون به کناری نهاده شد و باز از اول، علوم جدید وارداتی با سرعتی ورای سرعت زندگی قبل از صنعت به ایران وارد شد. دکتر باقر آیت الله زاده شیرازی از جمله افرادی است که تحولات فرهنگ و صنعت و دگرگونی جامعه ایرانی را از یک سرزمین تولید کننده به یک کشور جهان سوم به عینه مشاهده نمود. اما به جای پیروی عین به عین از بسته های علمی تولید شده ، که نامتناسب و حتی در جایی آسیب رسان برای این اقلیم بودند، بر گذشته پر تجربه این خطه در عرصه معماری و مرمت تکیه نمود و صد البته آموزه های دنیای مدرن را هرگز نادیده نه انگاشت. چنانچه دوره ای از حیات حرفه ای ایشان که بیشتر نیز جنبه آموزشی داشت در شهر

رم سپری شد. ارتباطات بین الملل و گپ و گفت با کارشناسان دنیا همواره در کارنامه حرفه ای اش نمره ای بالا داشت. از این رو به حق بعنوان پدر مرمت نه مدرن که امروزین ایران شناخته می شود. ویژگی بسیار ارزشمند وجود استاد، جامع نگری به تمام ابعاد امور بود زیرا که حرفه او با فرهنگ و آثار انسانی سروکار داشت، به وجود انسان بهایی کلان می داد. در خور آنچه خدایش در قرآن فرموده بود. دیروز و امروز و فردا در بینش فراگیر او گرد می آمد. این مهم در سخن حتی، آسان نیست اگر تمام عمر بر این سیاق زندگی کنی، در پایان، وجودت تسبیح صیقل خورده ای ست که برای آن، قیمت نمی توان نوشت و استاد باقر اینچنین زیست . باقر آیت الله زاده شیرازی در شهریور سال 1315 ه.ش در شهر نجف اشرف و در خاندانی روحانی پا به عرصه حیات نهاد. در سال 1343 ه.ش در رشته معماری از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران فارغ التحصیل گردید و پس از آن دوره تخصصی مطالعه و مرمت بناها و شهرهای تاریخی را در دانشکده ساپینژشهر رم (در ایتالیا) گذراند و در فاصله سال های 1346 و 1379 در مسئولیت های رئیس دفتر فنی سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران دراستان اصفهان،رئیس سازمان ملی آثار باستانی ایران،  مدیر کل اداره حفاظت آثار باستانی و بناهای تاریخی ایران و قائم مقام و معاون اجرایی سازمان میراث فرهنگی کشور، منشا اقدامات ارزشمندی بود. ایشان همچنین از سال 1355 تا پایان عمر ، در دانشگاه های مختلف از جمله دانشگاه هنر اصفهان، دانشگاه شهید باهنر کرمان، دانشگاه شهید بهشتی

تهران، دانشگاه علم و صنعت تهران، مرکز آموزش عالی میراث فرهنگی و دانشگاه آزاد اسلامی (واحد تهران)، به تدریس در رشته های معماری و مرمت ابنیه تاریخی اشتغال داشت. از میان فعالیت های اجرایی، فرهنگی، علمی، پژوهشی و انتشاراتی کارنامه پر بار ایشان، می توان موارد شاخص زیر را نام برد

– مطالعه، طراحی و اجرای ده ها پروژه مرمت و احیاء بناها و بافت های تاریخیدر اصفهان و ایران

حضور فعال در کمیته ها و شوراهای تخصصی و حرفه ای در سطح بین الملل

– انجام مأموریت های متعدد کارشناسی در سطوح ملی و بین الملل

– ایفای سهم در تشکیل نخستین دانشکده مرمت آثار در دوره کارشناسی ارشد در اصفهان (پردیس اصفهان)

-ایفای سهم در توسعه مفهوم امروزین حفاظت و مرمت آثار فرهنگی تاریخی

– ایفای سهم در تأسیس سازمان میراث فرهنگی

– ایفای سهم در تشکیل مرکز آموزش عالی میراث فرهنگی

– ایفای سهم در تأسیس مؤسسه فرهنگی ایکوموس ایران

– تألیف و ترجمه بیش از یکصد مقاله

– ترجمه سه کتاب در زمینه معماری اسلامی ایران و جهان

– تالیف دو کتاب در زمینه تاریخ معماری و شهرسازی ایران

– تاسیس مجله علمی پژوهشی اثر

– تأسیس دبیرخانه کنگره تاریخ معماری و شهرسازی ایران و برگزاری سه کنگره و انتشار 15 جلد مجموعه مقالات سه کنگره

ایشان همچنین موفق به دریافت عناوین (چهره ماندگار) و (خادم میراث فرهنگی) گردید و به خاطر مرمت بناهای تاریخی و ترجمه کتاب (معماری اسلامی)اثر همین براند جایزه یک دوره بنیاد جهانی آقاخان را نیز به خود اختصاص داد. عضویت در فرهنگستان هنر ایران ، عضویت در گروه مؤسس بنیاد ایکوموس و عضویت در هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی نیز از دیگر زمینه های فعالیت شادروان دکتر شیرازی بوده است.

استاد باقر آیت الله زاده شیرازی انسانی وارسته ، متواضع و متدین، که با شرافت و افتخار زیست ، دین حرفه ای خود را به بهترین وجه ممکن به جامعه ادا نمود. و با شکوهی خاص و شگفت انگیز در مراسمی که به مناسبت بزرگداشت وی برپا گردیده بود، در غروب 27 مرداد سال 1386 خورشیدی دار فانی را وداع گفت. [1]

منابع:

[1]. سجادی نائینی، سید مهدی. معماران و مرمتگران سننی اصفهان. سازمان فرهنگی هنری شهرداری اصفهان. 1387

این مطلب را اشتراک بگذارید

مداخل پیشنهادی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *