ابزاری مهم برای بررسی آثار نقاشی است. برای تولید یک تصویر پرتو ایکس(موسوم به رادیوگراف) فیلم حساس به پرتو ایکس را ابتدا در تماس با سطح نقاشی قرار میدهند. پرتوهای ایکس با ولتاژ پایین را از منبع پرتو x فعال می کنند و از نقاشی عبور می دهند و تصویری ثبت میکند که پس از عکاسی معمولی بر روی فیلم ظاهر می شود. علت ایجاد این تصویر این است که رنگدانه های متفاوت (که دانسیته متفاوت دارند) به طوری متغیر بر میزان پرتو x عبوری از فیلم تاثیر می گذارند. برای مثال سرب موجود در سپید آب سرب (سفیداب شیخ) عنصر متراکمی است که مانع از عبور پرتو ایکس می شود، در نتیجه نواحی حاوی سفید آب سرخ در رادیوگراف روشن تر به نظر می رسد. رنگدانه هایی که خیلی متراکم نیستند، زیر سایه رنگ های خاکی پرتو x بیشترین عبور می دهد و در تصویر رادیوگرافی تیره تر دیده می شوند.
پرتوهای x برای آشکارسازی نواحی از بین رفته اثر اصلی که با چشم مسلح دیده نمی شود فایده زیادی دارد. به علاوه تغییرات اصلی به وجود آمده در مراحل مختلف اجرای نقاشی را هم می توان به کمک آن مشخص کرد [1].
منابع: [1] کار، داوسن ویلیام وکینگ لئوناردویلیام، شیوه های نگرش به تابلوهای نقاشی، مترجم: حمید فرهمند بروجنی، اصفهان: گلدسته. 1384.