اسامی مترادف: آمونیوم هیدروکسید Ammonium hydroxide NH₄OH

 کیفیت طبیعی: گاز آمونیاک معمولاً به‌صورت محلول ۳۵ درصد (حداکثر ۴۴ درصد) در آب عرضه می‌شود. دارای بوی تند و سوزش آوری است.

 موارد استفاده: در زدودن خوردگی‌های مس و پاک کردن نخ‌های فلزی پارچه‌ها بکار می‌رود. پاک‌کننده‌ای عمومی است.

 خواص: گاز آن در آب، اتر، متانول، اتانول و کلروفرم بسیار قابل حل است. در حضور آب، شدیداً به مس، نقره، روی و سایر آلیاژها صدمه وارد می‌کند. نسبت‌به هالوژن ها، کلرات‌ها، جیوه، اکسید نقره و اسیدهای قوی واکنش نشان می‌دهد.

 قابلیت اشتعال: گاز آن قابل‌اشتعال است. حدوداً اشتعال در هوا ۲۵-۱۶ درصد درجه اشتعال ۶۵۰ درجه سانتی‌گراد.

 مواد ناسازگار: هالوژن ها، کلرات‌ها، جیوه، اکسید نقره، اسیدهای قوی، اوریک کلرید، ترکیبات نقره به‌طور عموم، مشتقات ژرمانیوم کلسیم، سفیدکننده‌های هیپوکلریت.

 پاشیدگی ها و دورریزی. : محل کاملاً تهویه شود، سپس محلول ابتدا با آب و آنگاه با هیدروکلریک اسید رقیق، خنثی شود و در مرحله بعدی با آب زیادتری به مجرای فاضلاب ریخته شود. به‌هنگام کار از لباس محافظ و دستگاه تنفسی استفاده شود.

 ذخیره‌سازی: از منابع آتش‌زا به‌خصوص از عوامل اکسیدکننده، کلرین، برومنین، اسیدها، هالوژن ها، کلرات‌ها و نقره دور نگه‌داری شود.

 نحوه استفاده:

 کار در داخل اتاقک هواکش آزمایشگاه و با استفاده از دستکش نئوپرن، نیتریل و یا وینیل و محافظ دوره دار انجام شود از استفاده لنزهای چشمی خودداری شود.

       STEL:35 ppm      TLV:25ppm

حدبویایی: ppm 1-5                سطح بیماری زا: ppm 20-25

 آثار در معرض بودن

 پوست: به‌شدت سوزش آور است و باعث فرسایش پوست و بافت‌های آن می‌گردد، همچنین ایجاد شوک، سوختگی و التهاب جلدی می‌کند.

 چشم‌ها: سوزش شدید، اختلال در بینایی، زخم پرده ملتحمه چشم و قرنیه.

 تنفس: سوزش تحمل‌ناپذیر چشم‌ها، بینی و گلو، مشکلات تنفسی، سرفه، برونشیت، ذات‌الریه شیمیایی ورم ریوی حاد، مرگ ناگهانی. این ماده به‌شدت به غشاء مخاطی و مجاری تنفسی صدمه می‌زند. تماس با غلظت پایین آن ممکن است باعث فلج موقتی گلو شود.

 بلع: باعث فرسایش و خوردگی دهان، گلو و معده می‌شود. همچنین تهوع، استفراغ خون و انقباض عضلات معده و شوک ایجاد می‌کند.

 پرهیز از در معرض بودن

کلیه اشخاصی که دارای بیماری‌های ریوی و چشمی هستند از مواجهه با این ماده پرهیز کنند.

 کمکهای اولیه

 پوست: پوشش آلوده از بدن خارج شود و محل آلودگی فوراً با آب و سپس با آب و صابون شسته شود. شستشو تا هنگامی‌که حالت چسبندگی (به‌علت خاصیت خورندگی آمونیا) کاملاً از بین نرفت ادامه یابد. مصدوم نیازمند مراقبت حرفه‌ای پزشکی است.

 چشم‌ها: مکرراً با آب شسته شوند. چکاندن قطرات روغن زیتون در چشم‌ها به رفع التهاب کمک می‌کند. مصدوم فوراً نیازمند مراقبت حرفه‌ای پزشکی است.

 تنفس: مصدوم به هوای آزاد منتقل شود و در صورت لزوم از اکسیژن استفاده شود. مصدوم نیازمند مراقبت‌های حرفه‌ای پزشکی است.

 بلع: چنانچه مصدوم بیهوش نباشد به او آب و سپس شیری که در آن تخم‌مرغ زده‌شده یا آب‌میوه و یا ۱ قسمت سرکه در ۳ قسمت آب نوشانده شود. گذاردن یخ در دهان، درد را تخفیف می‌دهد. مصدوم وادار به استفراغ نشود. مصدوم نیازمند مراقبت حرفه‌ای پزشکی است.[1]