لاک واقعی نوعی شیرابه صمغی رزینی است که با ایجاد شکافهایی در درخت لاک (معروفترین گونه آن درخت لاک ژاپنی رس ورنیسیفرا) به دست میآید. همچنین لاک را میتوان از سایر گونههای این گیاه در چین، اندونزی، کامبوج و غیره به دست آورد. لاک تازه را صاف میکنند و در ظروف غیر فلزی پوشیده با کاغذ سیاه عایق جمعآوری میکنند. در صورت دوری از رطوبت، لاک را میتوان مدتها نگهداری نمود. معمولاً آن را سه تا چهار سال بدون جابجایی در تاریکی قرار میدهند، پس از تهنشین شدن، مرغوبترین بخشهای آن، در رو قرار دارد. برای پلیمریزه شدن لاک، دو عامل لازم است: یک آنزیم و یک محیط مرطوب؛ سپس طی ۵ تا ۸ ساعت در دمای ۱۵-۲۵ درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی ۷۵-۹۰ درصد سخت میشود. استفاده از لاک مشکل است، زیرا هر شیء احتیاج به چندین لایه پوشش (تا ۶۰ لایه) دارد. لاک را در چین از دوران سلسلهی چین (1000 ق.م.) میشناختند، حدود قرن ششم در ژاپن کاربرد داشت و سپس در سایر کشورهای خاور دور مورد استفاده قرار گرفت. در سال ۱۷۶۰ پدرد. اینکارویل راز تولید آن را برای اروپاییان فاش نمود. لاک کروماندل ط قرن هیجدهم در جامعهی پیشرفتهی اروپا خیلی رایج بود. نام کروماندل برگرفته از نامی است که کشتیهای باربری کمپانی هند شرقی مکرراً برای ساحل شرقی هند بکار میبردند. این اشیاء لاکی معمولاً لوحههای بزرگی بود که بهصورت ۱۲ لتهای به علامت ماههای سال ساخته میشد. در قرن هجدهم برادران مارتین، نوعی جلا ابداع کردند و برای ساخت لوازم خانگی از آن استفاده نمودند. این جلا بدل لاک چینی بود. ظاهراً دستور ساخت جلای ابداعی ایشان مطابق زیر است. «روی آتش باز، ۳ کیلوگرم کوپال سخت همگن مرغوب را ذوب مینماییم. ضمن اینکه آن را خوب هم میزنیم تا از مخلوط شدن آن مطمئن شویم، یکونیم کیلوگرم روغن بزرک داغ را داخل توده مذاب میریزیم. سپس با افزودن5/4 کیلوگرم روغن تربانتین آن را رقیق میکنیم».
· ترکیب
ترکیب متشکله اصلی لاک، نوعی اسید فنولیک به نام اوروشیول است (2,3(OH)2C6H3-C15H31) .
· خواص
لاک چینی به محض پلیمریزه شدن کاملاً نامحلول میشود و در برابر عوامل شیمیایی مانند اسیدها، قلیاها، اوزون و غیره خیلی مقاوم میگردد [1].
منابع: [1] ماسشلین کلاینر. لیلیان. خواص مواد برای هنرمندان چسبها و جلاهای طبیعی. مترجم: حمید فرهمند بروجنی. انتشارات گلدسته. 1378.
