تقطیر خشک چوب در یک محفظه دربسته، تحت درجه حرارتی حدود ۳۵۰ درجه سانتیگراد، انجام میشود. طی این عمل مواد محلول و مایعات تقطیری جدا میگردد و یک باقیمانده جامد به نام قطران باقی میماند. قطران مادهای است قهوهای و کموبیش غلیظ و چسبنده با بویی تند و سوزان.
· ترکیب
ترکیب قطران تابع گونه چوبی است که از آن استخراج شده است. زفت عنوانی است که به قطران های حاصل از چوبهای رزینی اطلاق میگردد. این ماده حاوی مقداری ترکیبات ترپن مشتق شده از رزین، بهعلاوه یک ترکیب خیلی پیچیده از فرآوردههای پیرولیزی بویژه هیدروکربنهای آروماتیتیک (مشخصاً هیدروکربنهای چند تراکمی) است. مقداری ترکیبات فنولیک (فنول، کرزول، متی کرزول، فلورول و غیره) نیز در آن وجود دارد.
· خواص
این مواد فقط اندکی در آب محلول اند اما در الکلها، حلالهای کلردار، اتر، استون، اسیداستیک و روغن بهسرعت حل میشوند. این مواد به دلیل ثبات، قدرت چسبندگی، قابلیت پرداخت کاری برخی از مواد مانند چوب، کتان، کنف، چرم، ضدآب بودن و فسادناپذیری موادی مفید شمرده میشوند. بعضی از قطرانها، مانند قطران نروژی که از کاج سیلوستر بدست میآید یا روغن سدر که از درخت ارس استخراج میشود خاصیت ضدعفونیکننده دارند، لذا از آنها برای درمان امراض پوستی استفاده میگردد. از قطران چوب غان برای پرداخت (آهارزنی) چرمهای روسی استفادهشده است. معمولاً به قطران موم یا پارافین اضافه میکنند [1].
منابع: [1] ماسشلین کلاینر. لیلیان. خواص مواد برای هنرمندان چسبها و جلاهای طبیعی. مترجم: حمید فرهمند بروجنی. انتشارات گلدسته. 1378.