تعریف: جدایش دانه های مجزا یا توده های دانه
ارتباط با بستر: آنجا که معمولاً تخریب از سطح ماده آغاز می شود این پدیده تنها برروی سطح یا در عمق سنگ دیده می شود، برروی مرمر بلوری فروپاشی دانه ای ممکن است تا چند سانتی متر در عمق و گاهی بیشتر برسد.
اصطلاحات معادل در واژه نامه های دیگر:
– کاهش چسبندگی، تردی، گسستگی، عدم چسبندگی بین دانه ای، پودر شدگی
زیر شاخه ها:
ریز ریز شدگی: جدایش توده های دانه ای از بستر. معمولاً این توده ها دارای اندازه های محدوداند (کمتر از 2سانتی متر). اندازه دانه به طبیعت سنگ و محیط اطراف آن بستگی دارد.
فروپاشی دانه ای: در سنگ های رسوبیِ دانه ای (ماسه سنگ) بلور دانه (گرانیت) دیده می شود. فروپاشی دانه ای سنگها، واریزهای تولید می کند که اغلب در پای دیوارِ در حال تخریب، جمع می شوند. حال اگر سطح سنگ حفره دار باشد مواد جدا شده در اثر سنگینی وزن در قسمتِ پایین حفره جمع می شوند. دانه بندی سنگ تعیین کنندهء اندازه مواد جدا شده است.
لغات تخصصی زیر همگی مربوط به فروپاشی دانه ای هستند و اشاره به اندازه یا جنبه ای از دانه های مربوطه دارند:
پودر شدن، سفیدک زدن: این اصطلاحات گاهی برای توصیف فروپاشی دانه ای سنگ های ریز دانه به کار می روند.
شکری شدن: عمدتاً برای مرمر بلوری سفید به کار می رود.
ماسه ای شدن: برای توصیف فروپاشی دانه ای ماسه سنگ ها یا گرانیت ها به کار می رود.
ملاحظات دیگر: در مورد مرمرهای بلوری، تنش های گرمایی منشآ اصلی فروپاشی دانه ای است که گاه منجر به الگوهای تغییر شکل می شوند. بلافاصله مابین فروپاشی دانه ای و خردشدگی، پوسته پوسته شدن یا لایه لایه شدن، سنگ ها ممکن الگوهای تخریب را نشان دهد. فروپاشی دانه ایِ جزئی یا انتخابی اغلب منجر به الگوهایی نظیر سوراخ سوراخ شدگی یا گِرد شدگی می گردد در داخل مرمر بلوری، فروپاشی دانه ای ممکن است منجر به الگوهای تغییر شکل گردد [1].
منابع:
[1]. ورگس بلمین، ورونیک (سرویراستار) ،(1390). فرهنگ مصور الگوهای تخریب سنگ. نسخه فارسی– انگلیسی، مترجمان: وطنخواه، غلام رضا؛ رازانی، مهدی؛ تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.
