استاد عباسعلی مؤمنی عبدل آبادی در سوم مهرماه ۱۳۱۸ در روستای عبدلآباد تربتحیدریه دیده به جهان گشود. وی بهسبب اوضاع اقتصادی نامساعد در خانواده، از رفتن به مدرسه و آموختن بازماند و ناگزیر برای امرار معاش به کارکردن روی آورد. او حرفههای مختلفی را تجربه کرد و سرانجام به مقنی گری یا چاهکنی علاقهمند شد و از همین طریق به حوزه کارهای ساختمانی و چندی بعد به ساخت معماری سنتی وارد گشت.
استاد عباسعلی مؤمنی در فروردینماه سال ۱۳56 با عنوان مغنی به استخدام دفتر فنی حفاظت از آثار باستانی خراسان درآمد. وی از شمار بااستعدادترین استادکاران بنایی بود و بهسرعت در کنار اساتیدی همچون استاد حسین تقوایی استاد ظریف به آموختن فنون معماری و اصول بنایی پرداخت و خود بدل به یکی از استادکاران ممتاز آن مجموعه گشت. استاد مؤمنی در طول ۱۷ سال و ۶ ماه خدمت خویش در سازمان میراث فرهنگی، شاگردانی نیز پرورش داد که پسر ارشدش، استاد حسین مؤمنی عبدل آبادی سرآمد این کارآموزان است. وی علاوهبر اینکه سالها مسئولیت برخی از کارگاههای مرمتی سازمان میراث فرهنگی در سطح استان خراسان را عهدهدار بود، تعدادی از بناهای تاریخی این خطه را نیز مرمت و بازپیرایی نمودهاست. از میان این ابنیه که اثر دست هنرمند استاد مؤمنی را خود به یادگار دارند به برخی اشاره میکنیم:
– مرمت و بازپیرایی قسمتهای آسیبدیده و بخشهای تخریبشده از مدرسه تاریخی دودر واقع در مجموعه حرم مطهر امام رضا ع شهر مشهد در سال 1358.
– مرمت و بازپیرایی قسمتهای آسیب دیده در مدرسه تاریخی پریزاد واقع در مجموعه حرم مطهر رضوی در شهر مشهد مقدس در سال 1358.
– مرمت و بازپیرایی بخشهای آسیبدیده در مدرسه تاریخی بالاسر واقع در مجموعه حرم مطهر رضوی در شهر مشهد مقدس به سال 1359.
– مرمت و بازپیرایی قسمتهای تخریبشده و آسیبدیده در بنای تاریخی قدمگاه رضوی واقع در شهرستان نیشابور به سال 1363.
– مرمت و بازپیرایی قسمتهای آسیبدیده و بخشهای تخریبشده در بنای تاریخی مزار قطبالدین حیدر واقع در شهر تربت حیدریه در سال ۱۳۷۲ سال.
استاد عباسعلی مؤمنی عبدل آبادی بهسبب سختی کار در ایام جوانی و کمبود هوای سالم بههنگام کار مقنی گری و همچنین در اثر استشمام مداوم گرد و غبار حاصل از عملیات ساختمانی، به بیماری برونشیت مبتلا شد. بیماری وی بدلیل بیتوجهی در تیرماه سال ۱۳۷۲ به آسم بهسختی بدل گشت و او را بهاجبار از فراز داربست بنایی به زیر کشید.
استاد مؤمنی مدتی را در سازمان میراث فرهنگی به انجام کارهای اداری و خدماتی پرداخت. اما نهایتاً دوریاش از خشت و داربست را تاب نیاورد و در سال ۱۳۷۳ تقاضای ازکارافتادگی را ارائه داد و در همان زمان با ۱۷ سال و ۶ ماه بدلیل بیماری به افتخار بازنشستگی نائل آمد. استاد عباسعلی مؤمنی عبدل آبادی در سال ۱۳۷۸ در سن ۶۰ سالگی جان به جانآفرین تسلیم کرد و به سرای باقی شتافت [1].
منابع:
[1]. لباف خانیکی، رجبعلی و هادی تقی زاده. یادنامه معماران و معماری سنتی خراسان. موسسه تالیف ترجمه و نشر آثار هنری متن. 1396.