یک رنگدانه آبی متمایل به قهوهای است که منشأ آن دوده قیری شکل چوب صمغی و چوب آلش است. ترکیب و رنگ آن شبیه قیر است. رنگ آن از زرد زعفرانی تا قهوهای-سیاه متغیر است، این امر تابع منشاء ماده خام اولیه و خواص آن است. گاهی این رنگدانه را با قرمز اخرایی مخلوط میکردند تا رنگ مایه گرمتری بدست آید. چرچ (Church) میگوید: قبلاز استفاده، مادهی خام اصلی را میشویند و طی عملیات ساخت آبرنگ آن را با چسب و گلیسیرین مخلوط میکنند. ماهیت قیری شکل دوده آن را ( جز در آبرنگ کاریهای رقیق و نازک) رنگدانهای نامناسب میسازد. همچنین وی میگوید: تابش شدید نور خورشید ماده اصلی قیری شکل دوده را اکسید میکند و باقیماندهی رنگدانه ضعیف و بیدوام میشود و رنگ آن به سردی میگراید. احتمالاً قرنهاست که از مواد قیری حاصل از چوب استفاده میشود. مدر (Meder) میگوید: گرچه از این ماده بهطور گسترده در تصویرسازیهای کتب، طی قرن ۱۴ در ایتالیا، استفادهشده ولی اولین اشاره مکتوب به آن در سال ۱۴۳۱ توسط جهان ل بژ (Jehan le Begue) انجامشده است. رامبراند در نقاشیهای آبرنگ خود از این ماده استفاده کرده بود. هنوز هم در فهرست مواد فروشندگان لوازم هنری نام این ماده وجود دارد ولی بدلیل ثبات کم و ناپایداری، زیاد از آن استفاده نمیشود.[1]
منابع:
[1].استات.جرج، جتتنز.رادرفورد.فرهنگ فشرده رنگدانه های هنری.مترجم: حمید فرهمند بروجنی.حمید فرهمند بروجنی.1379.