دودمان« سنمار »  از خاندان هاي بزرگ و مشهور اصفهان هستند که در بين آنها معماران و استادکاران مشهوري به کار مرمت و تعمير بناهاي تاريخي اصفهان و ساير شهرهاي ايران پرداخته اند.

در ديگر شهرهاي کشورمان چون شيراز، تبريز و يزد نيز لقب سنمار به خاندان معماران و استادکاران معماري متعددي اطلاق شده است. انتخاب اين نام براي کساني که در اين رشته فعاليت مي کنند، ريشه ي تاريخي دارد. شرف الدین رامپوری در صفحه ی 482 فرهنگ غیاث اللغات ذیل کلمه سنمار می نویسد: نعمان بن منذر یکی از ملوک عرب معماری به نام سنمار را مأمور کرد تا قصری برای بهرام گور ساسانی بسازد. پس از اتمام قصر که شکوه و جلال آن چشم ها را خیره می کرد نعمان از بیم آن که مبادا سنمار قصردیگری با این خصوصیات بسازد، دستور داد سنمار را از فراز آن کاخ رفیع به زیر انداختند تا برای این عمارت، رقیبی احتمالی بوجود نیاید. در اصفهان ده ها سال است سنمارها به ساخت و مرمت بناهای تاریخی مشغول بوده اند و هر یک شاهکارهایی به وجود آورده اند.

استاد اسماعیل سنمار، معمار بزرگ و برجسته ی عصر قاجار، استاد غلامحسین سنمار معمار بی بدیل و مشهوری که با تربیت سه فرزندش استاد رجبعلی،استاد هاشم و استاد ابوالقاسم، نام این خاندان بزرگ را مخلد و جاودانه ساخته اند از جمله ی افراد برجسته خاندان بزرگ سنمار اصفهان می باشند. دراین جا بی مناسبت نیست نگاهی اجمالی به اوضاع اجتماعی ایران پس از اضمحلال صفویه، که تأثیر بسزایی بر فرهنگ و هنر و معماری شهر نیز داشته است، بیفکنیم.

. با اضمحلال سلسله ي صفويه و تسلط افاغنه بر ايران که به سقوط شهر شکوهمند و کم نظير اصفهان انجاميد، هنر متعالي اين سلسله دچار تزلزل گرديد. پس از روي کار آمدن افشاريه و حکومت هاي بعد از اين سلسله، دولت هاي ضعيف که مدام در حال جنگ بودند توان احياي دوباره ي شهر را نداشتند و يا اصولا چنين مهمي را در انديشه نمي پروردند. بدين سبب از عصر شکوفايي هنر صفويه در زمان شاه عباس اول تا دوره ي قاجاريه، چندين دهه فاصله ايجاد شد و خلاء اجتماعي اين دوران موجب شد تا هنر معماري نيز که مانند ديگر هنرها به صورت تجربي از نسلي به نسل ديگر منتقل گرديد، فاقد زمينه ي مناسب جهت فعاليت و هنر نمايي و خلاقيت استادان باشد و بدين ترتيب آنها نتوانند تجربه هايشان را به صورت عملي به نسل هاي پس از خود منتقل کنند.

معماري دوره ي قاجاريه فعاليت هاي محدود در دوره ي فتحعلي شاه (تا 1250 هجري قمري) و ناصرالدين شاه (تا 1313 هجري قمري) خلاصه مي شود. در دوره ي فتحعلي شاه ساخت و سازهاي مذهبي مورد توجه قرار گرفت، به گونه اي که از پنج مسجد بزرگ شاهي دوره ي قاجار، چهار مسجد در عصر اين شاه ساخته شد. در حالي که در عصر ناصرالدين شاه، نسبت به تزيين بناها توجه بيشتري مبذول شد و ساخت مناره نيز بعد از گذشت چندين دهه دوباره مرسوم گشت.

در چنين رکود و افولي تخريب هايي که در دوران حکومت مسعود ميرزا ظل السلطان در اصفهان انجام شد نيز خود عامل بزرگي بود که بناهاي اصفهان باخطر جدي روبرو شود. اما، وجود معماراني چون استاد اسماعيل سنمار معمار مسجد بزرگ و با شکوه رکن الملک و استاد غلامحسين سنمار شاگرد او،در حفظ و بقاي بناهاي تاريخي اصفهان تأثير بسيار چشمگيري داشت. چرا که اين دو و ساير استادکاران در روزگاري براي مرمت و احياي بناهاي اصفهانقد علم کردند که معماري اروپايي، معماري سنتي ما را مورد تهديد قرار داده بود. علی رغم، جایگاه و تأثیر بسزای استاد اسماعیل در تعلیمات و اقدامات خاندان سنمار اصفهان، نویسنده ی این سطور برای تهیه ی شرح حال مرحوم استاد

اسماعیل سنمار، به مراجع مختلف متوسل شده و با کارشناسان و معماران بسیاری گفتگو کرد، لیکن موفق به کسب اطلاعات چندانی از جزئیات کار و زندگی آن مرحوم نگردید. [1]