تعریف: تغییر رنگ سنگ در اثر یکی از سه عامل فام، ارزش، شدت رنگی.
– فام مربوط به شاخص ترین ویژگی رنگ است (آبی، قرمز، زرد و پرتقالی و….)
– ارزش (رنگسایه) مربوط به تیرگی (فام پایین) یا روشنایی (فام بالا) هر رنگ است.
– شدت (درجهء اشباع) مربوط به خلوص رنگ است رنگ های با شدت بالا غنی و پر به نظر می رسند و رنگ های کم شدت، رنگ پریده و خاکستری به نظر می آیند برخی اوقات شدت رنگی به اشباع هم اطلاق میشود.
ارتباط با بستر:
ممکن است در سطح تاثیر کند و/ یا در عمق سنگ حضور داشته باشد.
اصطلاحات معادل در واژه نامه های دیگر:
زیر شاخه ها:
رنگی شدن: تغییر در فام، ارزش و شدت
سفید شدگی (رنگ پریدگی): تغییر ارزش به واسطهء هوازدگی شیمیایی کانی ها (برای مثال احیاء ترکیبات آهن و منگنز) یا خروج ماده رنگی (فروشست) یا از دست رفتن جلا، معمولاً خیلی سطحی. مرمرهای تیره و براق اغلب در اثر مواجه با آب و هوا دچار این عارضه می شوند.
رد نم/ داغ آب: تیرگیِ (فام پایین) سطح مربوط به رطوبت. وجه تسمیه رد نم بهتر از داغ آب، محدوده نم یا ناحیه مرئی رطوبت است.
لک شدگی: نوعی تغییر رنگ با گستره محدود و ظاهر ناخوش آیند.
نباید اشتباه شود با:
زنگار: یک تغییر سطحی در ماده به صورت تغییر رنگ و اغلب دارای ارزش مطلوب.
خاک آلودگی: به رسوب محسوس و با ارزش منفی اطلاق می شود.
رسوب: به تجمع مواد با ضخامت متغیر و احتمالاً با رنگ متفاوت از سنگ اطلاق می شود.
ملاحظات دیگر:
تغییر رنگ اغلب به واسطه نمک ها یا خوردگی فلزات (مثل آهن سرب، مس)، به وسیله میکروارگانیسم ها یا در معرض آتش قرار گرفتن است برخی از الگوهای تغییر رنگ های رایج زرد، نارنجی، قهوه ای و سیاه ناشی از حضور کارتنوئیدها و ملانین های تولید شده توسط قارچ و باکتری های سیانیدی است. نواحی تیره شده در اثر رطوبت ممکن است با شکل ها و گستردگی های متناسب با منشأ اصلی خود باشند: نشت لوله، رطوبت صعودی، رفتار جذب رطوبت ناشی از حضور نمک ها، میعان [1].
منابع:
[1]. ورگس بلمین، ورونیک (سرویراستار) ،(1390). فرهنگ مصور الگوهای تخریب سنگ. نسخه فارسی– انگلیسی، مترجمان: وطنخواه، غلام رضا؛ رازانی، مهدی؛ تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.
