از استفاده از این ماده پرهیز شود، زیرا مشکوک به سرطانزایی در انسان است. جایگزینهای بیخطری برای آن در دسترس است که عبارتاند از، تولوئن(Toluene) ، هپتان(Heptane)، ایزو پروپیل بنزن (Isopropyl benzene)
اسامی مترادف:
بنزول Benzol
فنیل هیدرید Phenyl hydride
فن phene
بنزول Benzole
سیکلو هگزاترین Cyclohexatriene
کیفیت طبیعی: مایعی است بیرنگ با بوی مخصوص به خود. شکل تجاری بنزن با تولوئن، زایلن و سایر ناخالصیها همراه است.
موارد استفاده: حلال آلی، بهخاطر خطرات بیماریزا امروزه کمتر مورد استفاده قرار میگیرد. از استفاده آن خودداری شود.
خواص: مایعی فرار است؛ نقطه ذوب5/5 و نقطه جوش 80/1 درجه سانتیگراد؛ آمیزش پذیر با استون الکل، اتر، کلروفرم، کربن تترا کلرید.
قابلیت اشتعال: نقطهی احتراق خودبهخودی 11/1-درجه سانتیگراد، خطر آتشسوزی شدید دارد؛ حدود اشتعال در هوا ۸-1/4درصد؛ بخارات حاصل از آن ممکن است به فواصل دور سرایت کند و در برخورد با منبعی آتشزا مشتعل شود.
مواد آتشنشان: پودر شیمیایی خشک، کربن دیاکسید، کف الکل.
ماده ناسازگار: اکسیدکننده های قوی، کلر، برم، آهن، پرکلراتها، نیتریک اسید در تماس با دی پوران واکنشی انفجاری دارد. با پرکلراتهای نقره، نیتریک اسید، اوزون و اکسیژن مایع مخلوطی انفجاری ایجاد میکند.
دورریزی: جذب کاغذ شود در ظرفی شیشهای یا آهنی برای تبخیر در زیر اتاقک هواکش آزمایشگاه قرار داده شود سپس کاغذ سوزانده گردد.
ذخیرهسازی: در انبار مایعات قابل اشتعال نگاهداری شود. کفپوش و ابزار مورداستفاده در این انبار باید ضد جرقه باشند.
نحوه استفاده: از دستکش نیتریل، عینک محافظ دوره دار، ماسک تنفسی و لباس محافظ استفاده شود و از هر گونه تماس با مایع و یا بخار آب پرهیز گردد، برخی آزمایشها اثر بیماریزایی آن را حتی در ppm نشان میدهد.
STEL:25ppm=75 Mg/m3 TLV:10ppm
حد بویایی: ppm 5
آثار در معرض بودن
بنزن مادهای سرطانزا است که به خون و مغز استخوان حمله میکند و باعث سرطان خون میشود. همچنین به چشمها، سیستم تنفسی و دستگاه مرکزی اعصاب صدمه میزند. اثرات ناخوشایند این ماده شیمیایی ممکن است تا سالها پساز تماس با آن هویدا نگردد. در آزمایش با موشها این ماده باعث مسمومیت جنینی شده اما باعث ناقصالخلقه گی جنین نشده است.
پوست: سوزش موضعی، مقداری از آن از طریق پوست جذب میشود. ممکن است باعث ترکخوردگی پوست شود. آلودگی پوست با مقدار زیاد آن ممکن است باعث مسمومیت گردد.
چشمها: سوزش. مقداری جذب چشم میشود، ممکن است باعث آماس چشم شود.
تنفس: سوزش، سردرد، سرگیجه، تورم ریهای، خونریزی. در بالای ppm۶۰ مسمومیت مرگآور امکانپذیر است. تنفس مداوم مقدار اندک در مدت زمان طولانی مسمومیت مزمن ایجاد میکند.
بلع: سمی است (به مطالب بالا مراجعه شود) .
کمک های اولیه
پوست: پوشش آلوده از بدن جدا شود و محل آلودگی کاملاً با آب و صابون شسته شود، چنانچه پوست دچار التهاب و درد باشد، مصدوم نیازمند مراقبت حرفهای پزشکی است.
چشمها: مکرراً با آب شستشو شود. در صورت لزوم از مراقبت حرفهای پزشکی استفاده شود.
تنفس: مصدوم به هوای آزاد منتقل و در صورت لزوم از اکسیژن استفاده شود. مصدوم نیازمند مراقبت حرفهای پزشکی است.
بلع : مراقبت فوری پزشکی ضروری است. چنانچه مصدوم بیهوش نباشد ابتدا به او ۱ قاشق غذاخوری روغن معدنی (نوجولNujol) و سپس ۱ قاشق غذاخوری منیزیم یا سدیم سولفات حلشده در آب لیوان ۱ لیوان آب نوشانده شود.
پرهیز از در معرض بودن:
کلیه اشخاصی که دارای بیماریهای خونی یا ریوی هستند باید از تماس با این ماده پرهیز کند. برای کسانی که بهطور مداوم از این ماده استفاده میکنند، معاینات پزشکی و شمارش گلبولی سالانه توصیه میشود.[1]
منابع:
[1]. کلایدزدیل.آماندا.مواد شیمیایی مورد استفاده در مرمت.مترجم: مریم باباشاهی.شرکت تیلور و فرانسیس.1379.
