این ماده جزء دی ترپنها میباشد. این عنوان شامل یک سری از رزینها با منشأ متفاوت است. سختترین آنها رزینهای سنگوارهایاند که گاهی منشأ آنها گونههای گیاهی منقرض شده است. منشأ اصلی این رزینها، گونههای آروکاریاسیا (کاجها) و سیزآلپینا سیاه (لگو مینوس) است.
ظاهرا واژه کوپال در اصل، مکزیکی است؛ ولی این ماده را میتوان در مناطق مختلف جهان جمعآوری نمود؛ در آمریکای جنوبی (کوپالهای دیمرارا و پارا، صمغ اقاقیا و سندروس برزیلی)، در شرق آفریقا (کوپال زنگبار، لیندی، تانگانیکا، ماداگاسکار و اینامبان، در غرب آفریقا (کوپال کنگو، سیرا لئون، بنین، اسرا، آنگولا، لوانگو، بنگال، گابون و کامرون) در نیوزلند (کوپال فسیلی کاج) در هند شرقی (کوپال مالایا، پونتیاناک، فیلیپینی ، سوماترا و برنئو) و در مانیل (کوپال مانیلایی) .
· خواص
اغلب کوپالها نقطه ذوب بالایی دارند و در بیشتر حلالها و روغنها نامحلول اند. برای اینکه محلول شوند باید آنها را پیرولیز (ذوب در حرارت حدود ۳۲۰ درجه سانتیگراد) نمود.
در این دما، رزین کربوکسیل زدایی میشود و حدود ۲۰ درصد از وزنش را از دست میدهد. این عمل اسیدیته را کاهش میدهد ولی آنها را بهشدت رنگی میکند. در این مرحله رزین ها در روغن و تربانتین محلول اند.
فیلم حاصل از کوپالهای زنگبار و ماداگاسکار خیلی سخت، براق و مقاوم است و میتوان آنها را با مقدار زیادی روغن درهم آمیخت. این رزینها بهعنوان جلای خارجی و جلای قایق مصرف عمدهای دارند. نوع خیلی سخت کوپال کنگویی بدلیل ارزانی و کیفیت بسیار خوب و تضمین شده بهطور عمده جایگزین جلاهای فوقالذکر شده است، البته اسیدیتهی بالای آن موجب میشود که هنگام ترکیب شدن با رنگدانههای آلی، غلظت بهطور نامطلوبی افزایش یابد.
کوپال کنگویی نیمهسخت بهعنوان جلای داخلی برای کف اتاقها، لوازم خانگی، اسباببازیها و غیره مصرف داشته است.
صمغ مانیلایی ، پساز پیرولیز در الکل حل میشود. بااینحال میتوان مقدار کمی روغن به آن اضافه نمود هرچند که این امر کاربردش را در تولید لاک-الکل محدود میکند.
کوپال های مانیلا و پ.نتیاناک جزء فرآوردههایی هستند که به میزان زیادی در الکل حل میشوند. مواد مذکور بویژه بدلیل انعطاف لایهای که میسازند حائز اهمیت بسیار هستند [1].
منابع: [1] ماسشلین کلاینر. لیلیان. خواص مواد برای هنرمندان چسبها و جلاهای طبیعی. مترجم: حمید فرهمند بروجنی. انتشارات گلدسته. 1378.
