موزه ای در موزه داری

Museal

نویسنده:

اين واژه در فرانسه دو معنا دارد گاهي به عنوان صفتي برای توصيف موزه
شدن و گاهي بهعنوان اسم بهكار ميرود، اما در انگليس تنها يک معنا دارد كه
توصيف حوزه ای فراتر از اصطلاح كلاسيک موزه را دربر ميگيرد، اين معنا تاكنون كاربرد اندكي داشته است.
رشتۀ موزه ای نه تنها ايجاد، توسعه و عملكرد نهاد موزه بلكه تفكرات راجع به
بنيان ها و موضوعات آن را نيز پوشش ميدهد. رشتۀ موزه ای مرجع با رويكرد
خاصي شناخته ميشود؛ اين رويكرد، با توجه به دنيای ميراث، ديدگاهي درخصوص
واقعيت شكل ميدهد(برای مثال، مالحظۀ چيزی از زاويۀ موزهای به معنای سؤال
از خود در مورد امكان حفظ آن برای نمايش به عموم است).
از اينرو موزه شناسي ميتواند تمام تلاشها برای نظريه سازی يا تفكر منتقدانه
دربارۀ رشتۀ موزه ای، يا اصول اخلاقي و فلسفۀ چيز موزهای تعريف شود.
1 .موزه ای، (ارتباط خاصي با واقعيت) را شناسايي ميكند. اين مسئله آن را در كنار سياست و همسطح با زندگي اجتماعي، مذهب، قوم شناسي، اقتصاد و غيره جا ميدهد. هر مثال قلمرو يا ميدان اصلي است كه در آن ايجاد و با مفاهيم پاسخ داده ميشود.
از اينرو، همين پديده ميتواند در نقطۀ تلاقي چندين سطح يافت شود، يا
برای صحبت در زمينۀ تحليل های آماری چندبعدی، بر چندين سطح ناهمگن پرتو ميافكند. برای مثال، GMO( ارگانيسم های تغييريافته از نظر ژنتيكي) میتواند همزمان مسئلهای تكنيكي (بيوتكنولوژی)، مسئلهای سالمتي(خطراتي برای
زيستكره)، مسئلهای سياسي(موضوعات بوم شناختي)، و همچنين مسئله ای
موزه ای باشد: برخي موزه های اجتماعي تصميم گرفته اند نمايشگاههايي دربارۀ
خطرات و مباحث GMO برپاكنند. 

2 .اين موضع موزهای، بهعنوان رشتۀ نظریِ مرجع، مسيرهای مهمي برای تفكر
گسترده ميگشايد، چون موزه، به عنوان نهاد، اكنون تنها تصوير يا مثالي از كل رشته به نظر ميآيد. اين امر دو نتيجه دارد: 1. )موزه ها موزه شناسي را ايجاد نكردند، بلكه موزه شناسي، موزه ها را تاسيسكرد (انقلاب كپرنيكي)؛2. اين امر به ما امكان درک اين مسئله را ميدهد كه تجربههای متفاوت از تجربه های موزهای (مانند مجموعه ها، ساختمانها، نهاد) نيز بخشي از همين مسئله است، و همچنين به ما اجازه مي-
دهد موزه های جايگزينها ، موزههای بدون مجموعه، موزههای خارج از حصار شهر،
شهرها به مثابۀ موزه ها و موزههای محيطي يا حتي موزههای الكترونيكي را بپذيريم.
3 .ويژگي رشتۀ موزهای، به عبارت ديگر، آنچه آن را از رشته های مشابه متمايز
ميكند، به دو جنبه مربوط ميشود: 1.نمايش حسي«، كه موزه ای را از متني،
يعني تحت مديريت كتابخانه، تفكيک ميكند، و مستندسازی برخوردار از رسانۀ
مكتوب (عمدتاً آنچه چاپ مي شود؛ كتب) ارائه ميكند و نهتنها به دانش زبان بلكه
همچنين به توانايي خواندن نياز دارد. اين نمايش، تجربه ای انتزاعي تر و درعين حال
نظریتر درپي دارد. 

ازسوی ديگر، موزه به هيچ يک از اين مهارتها نياز ندارد، چون مستندسازی آن
فراتر از تمام حواس است، و ازطريق ديدن و گاهي شنيدن، و به ندرت سه حس
ديگر المسه، چشايي و بويايي قابل درک است.
اين يعني شخصي بي سواد يا حتي بچه ای كوچک ميتواند هميشه چيزی از بازديد موزه بهدست آورد، درحالي كه قادر به استفاده از منابع كتابخانه نيست.
اين مسئله همچنين، بيانگر تجربههای بازديد سازگار برای افراد نابينا يا كم بينا است، تجربه هايي كه ساير حواس را فرا ميخواند (شنوايي و به ويژه المسه) تا جنبه های حسي آثار نمايشي را كشف كند. هدف از ساخت نقاشي يا مجسمه، پيش از هر
چيز، ديدهشدن است، و ارجاع به متن )يا خواندن يادداشتي در صورت وجود( تنها
پس از آن ميآيد و مطلقاً الزامي نيست. از اينرو، زماني ميتوانيم از موزه حرف بزنيم كه يک »عملكرد مستند حسي«

انجام دهد. « )به حاشيه راندن واقعيت«، چون موزه »خود را درعين جداسازی، متمايز ميكند« برخلاف زمينۀ سياسي كه امكان نظريهپردازی درخصوص مديريت زندگي حقيقي افراد را در جامعه با وساطت نهادهايي مثل دولت فراهم ميكند، حوزۀ موزه ای به نظريهپردازی دربارۀ شيوهای كه نهاد با تفكيک و بافت زدايي، به طور خالصه یا به تصوير درآوردن، فضايي را برای نمايش حسي(در حاشيۀ تمام واقعيات) خلق ميكند، ميپردازد سارتر اين جوهرِ مدينۀ فاضله، به عبارت ديگر، فضايي كاملا تخيلي، قطعاً نمادين اما نه لزوماً غيرملموس است.این نكتۀ دوم مشخصميكند كه شخص ميتواند كاركرد مدينۀ فاضله گونەموزه ها را فرا بخواند، زيرا به منظور تحول جهان، شخص بايد قادر باشد جهان را به گونهای ديگر تصوركند و ازاينرو، بايد خويش را از آن دوركند، و به اين دليل است كه مدينۀ فاضله، بهعنوان افسانه، لزوماً فقدان يا نقص نيست، بلكه درعوض، تصور دنيايي متفاوت است.[1]

[1].  دوله آندره.فرانسوا مهرس. مفاهیم کلیدی موزه شناسی. مترجم : كورس سامانيان، مرضيه حكمت، معصومه كريمي. ایکوم فرانسه.1393.

این مطلب را اشتراک بگذارید

مداخل پیشنهادی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *