غلامحسین غفاریان خالق داد

Gholamhosein Ghafarian Khaleghdad

نویسنده: رجبعلی لباف خانیکی و هادی تقی زاده

 استاد غلامحسین غفاریان خالق داد، بیستم آذرماه سال ۱۳۱۳ در شهر مشهد دیده به جهان گشود. وی همچون برادر کوچک‌ترش، استاد محمدعلی غفاریان با عشق و علاقه به آموختن فنون معماری سنتی، درس و مکتب را رها کرد و به فراگیری رموز حرفه‌ای کاشی‌کاری و کاشی تراشی پرداخت. مدتی را نیز به نانوایی گذراند و از این راه امرار معاش می‌کرد. لیکن سرانجام به سوی معماری و کاشی‌کاری سنتی بازگشت و زمانی را به خدمت در آستان قدس رضوی سپری ساخت. هم‌زمان با گشایش دفتر فنی حفاظت از آثار باستانی خراسان در سال ۱۳46 به استخدام رسمی این مجموعه درآمد و با عنوان استاد کاشی‌کار و کاشی تراش بکار مشغول شد. استاد غلامحسین غفاریان ۳۴ ساله بود که همکاری‌اش را با سازمان میراث فرهنگی آغاز نمود و مسئولیت برخی از کارگاه‌های مرمت سازمان در سطح استان را در خلال این خدمت برعهده گرفت. او در کارگاه‌های مرمتی مسجد شاه (۷۲ تن) مشهد، تربت جام، تایباد، قاینات، تربت‌حیدریه بکار مشغول گشت و در مرمت و بازپیرایی شماری از مهم‌ترین بناهای تاریخی استان و کشور نقشی ارزنده را ایفا نمود. به برخی از این بناها در ذیل اشاره شده‌است:

 – مرمت و بازپیرایی کاشی‌های فرسوده در مدارس تاریخی بالاسر، پری‌زاد، دودر و میرزا جعفر در جوار حرم مطهر رضوی واقع در شهر مشهد در سال 1358.

 – مرمت و بازپیرایی کاشی‌های تخریب شده و فرسوده در بنای تاریخی مصلی، مدرسه‌ی میرزا جعفر و مدرسه دودر واقع در شهر مشهد و مرمت بنای تاریخی مسجد جامع و مدرسه نجومیه در شهر گناباد در سال 1359.

 – مرمت و بازپیرایی کاشی‌کاری‌های بنای تاریخی قدمگاه رضوی واقع در شهرستان نیشابور شهر قدمگاه در سال 1358.

 – مرمت و بازپیرایی کاشی‌های تخریب شده و فرسوده در بنای تاریخی مدرسه غیاثیه خرگرد واقع در شهرستان خواف.

 – مرمت و بازپیرایی کاشی‌های تخریب‌شده و فرسوده در بنای تاریخی گنبد سبز واقع در شهر مشهد در سال 1371.

 – مرمت، بازپیرایی و انجام تعمیرات لازم برروی بنای تاریخی برج علی‌آباد کشمیر واقع در شهرستان بردسکن در سال 1371.

 – پیاده نمودن کاشی‌های ساقه گنبد امام زاده محمد عابد کاخک واقع در کاخک شهرستان گناباد در سال 1370.

– مرمت، بازپیرایی و تعمیرات ساختمانی در بنای تاریخی مسجد جامع گناباد به سال 1368.

– مرمت، بازپیرایی و تعمیرات کاشی‌کاری بنای تاریخی مزار شیخ احمد جام واقع در شهر تربت جام.

 – مرمت و بازپیرایی کاشی‌های فرسوده و فروریخته در بنای تاریخی مسجد شاه واقع در شهر مشهد.

 – مرمت و بازپیرایی کاشی‌های فرسوده و فروریخته در بنای تاریخی مزار مولانا ابوبکر تایبادی واقع در شهر تایباد.

– مرمت و بازپیرایی کاشی‌های تخریب‌شده و فرسوده در مسجد جامع قاین.

 – مرمت و بازپیرایی کاشی‌های فروریخته و تخریب‌شده در بنای تاریخی مزار قطب‌الدین حیدر واقع در شهر تربت حیدریه.

 استاد غلامحسین غفاریان در مردادماه سال ۱۳۷۷ جهت انجام پاره‌ای تعمیرات ساختمانی، مرمت و بازپیرایی مجموعه تاریخی و ارزشمند تخت‌جمشید به شهر شیراز اعزام گشت و در عملیات استحکام‌بخشی قسمتی از سازه‌های این اثر جهانی و بااهمیت در معماری ایرانی، مشارکت کرد. علاوه‌بر این فعالیت‌ها، وی در سال 1366 موفق شد در آزمون دوره‌های اولیه و تکمیلی نهضت سوادآموزی حضور یافته و خواندن و نوشتن را به تجربیات و دانش خویش بیفزاید. او ازدواج کرده و حاصل این پیوند، ۶ فرزند دختر و ۱ فرزند پسر است. استاد غفاریان در سال ۱۳۷۱ براثر کارهای سنگین ساختمانی و فشارهای وارد آمده بر اندام و پیکرش به دردهای مزمن در ناحیه کمر و قفسه صدری سینه مبتلا شده و پس‌از چندی بیماری زخم معده نیز بر این امراض افزوده شد. بدین ترتیب توانایی انجام کارهای سخت از او سلب گشته و ناگزیر به انجام کارهای اداری شد. سرانجام، او در اسفند ماه سال ۱۳۷۶ پس‌از ۳۰ سال فعالیت مستمر و در زمینه مرمت ساخت و بازپیرایی انواع کاشی بر کالبد بسیاری از بناهای تاریخی، به افتخار بازنشستگی نائل آمد [1].

منابع: 

[1]. لباف خانیکی، رجبعلی و هادی تقی زاده. یادنامه معماران و معماری سنتی خراسان. موسسه تالیف ترجمه و نشر آثار هنری متن. 1396.

این مطلب را اشتراک بگذارید

مداخل پیشنهادی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *